Rosnący trend ortoreksji: kiedy zdrowe odżywianie staje się niezdrowe

7

Dążenie do dobrego samopoczucia przybrało dla niektórych ciemny obrót, ponieważ coraz więcej osób boryka się z ortoreksją – niezdrową obsesją na punkcie „czystej” lub „naturalnej” żywności. Choć nie ma nic złego w utrzymaniu zdrowej diety, ortoreksja przenosi ją na niebezpieczny poziom, powodując niepokój, izolację społeczną i sztywne przywiązanie do czystej żywności.

Czym jest ortoreksja?

Ortoreksja nie jest jeszcze oficjalną diagnozą w Podręczniku diagnostycznym i statystycznym zaburzeń psychicznych (DSM-5), ale eksperci zajmujący się zaburzeniami odżywiania uznają ją za rosnący problem. Dietetycy opisują to jako nadmierne zaabsorbowanie zdrowym odżywianiem, które zamienia się w zachowanie kompulsywne. Mniej chodzi o odżywianie, a bardziej o nieustanne dążenie do „zdrowego” odżywiania, często podsycane dezinformacją i nierealistycznymi standardami w Internecie.

Znaki wskazujące, że możesz przekroczyć linię

Rozpoznanie tego schorzenia może być trudne nawet dla specjalistów. Oto kilka kluczowych wskaźników:

  • Ekstremalne ograniczenia: Wyeliminowanie całych grup żywności bez powodów medycznych, takich jak unikanie wszelkiej przetworzonej żywności lub spożywanie wyłącznie produktów „organicznych”.
  • Sztywne zasady: Stwórz sztywne zasady żywieniowe, takie jak niejedzenie białego ryżu lub jedzenie tylko brązowego ryżu.
  • Izolacja społeczna: Unikanie wydarzeń towarzyskich z powodu problemów z jedzeniem, anulowanie planów, ponieważ nie można zagwarantować czystości jedzenia.
  • Analiza obsesyjna: Nadmierna ilość czasu spędzana na przeglądaniu list składników, wielogodzinne planowanie posiłków i obsesyjne badanie pochodzenia żywności.
  • Niepokój i poczucie winy: Doświadczanie intensywnego niepokoju lub poczucia winy w wyniku łamania narzuconych sobie zasad diety.

Dlaczego tak się dzieje?

Wzrost ortoreksji jest częściowo spowodowany przytłaczającą liczbą porad żywieniowych dostępnych w Internecie, z których większość jest myląca lub skrajna. Dużą rolę odgrywają media społecznościowe, w których wpływowcy promują restrykcyjne diety i demonizują niektóre produkty spożywcze. Presja ta, w połączeniu z szerszą obsesją społeczną na punkcie zdrowia i dobrego samopoczucia, stwarza wylęgarnię zaburzonych nawyków żywieniowych.

Co możesz zrobić?

Jeśli rozpoznajesz te objawy u siebie lub u kogoś innego, konieczna jest profesjonalna pomoc. Zarejestrowani dietetycy specjalizujący się w zaburzeniach odżywiania i terapeuci mogą zapewnić wsparcie i wskazówki.

  • Poszukaj profesjonalnej pomocy: dietetyk lub terapeuta może ocenić, czy Twoje nawyki żywieniowe są zdrowe, czy też popadają w obsesję.
  • Ochrona ubezpieczeniowa: Większość dietetyków akceptuje ubezpieczenie, dzięki czemu leczenie jest niedrogie.
  • Wczesna interwencja: Wczesne zajęcie się ortoreksją ma kluczowe znaczenie, aby zapobiec jej przekształceniu się w pełnoobjawowe zaburzenie odżywiania.

Szeroki obraz: doskonałość kontra zrównoważony rozwój

Zdrowe odżywianie powinno być zrównoważonym stylem życia, a nie obsesją typu „wszystko albo nic”. Ważne jest, aby odrzucić ideę „idealnej” diety i postawić na elastyczność. Skoncentruj się na różnorodności, wartościach odżywczych i od czasu do czasu pozwól sobie na odrobinę przyjemności bez poczucia winy.

Ostatecznie ortoreksja stanowi wyraźne przypomnienie, że nawet wysiłki na rzecz promocji zdrowia podejmowane w dobrych intencjach mogą stać się szkodliwe, jeśli zostaną posunięte do skrajności. Kluczem jest znalezienie równowagi, praktykowanie współczucia dla siebie i pamiętanie, że trwająca całe życie podróż do dobrego samopoczucia nie polega na sztywnych zasadach, ale na podejmowaniu zrównoważonych decyzji, które odżywiają zarówno ciało, jak i umysł.