Polyamorie heeft een PR-probleem. Het is ook een oplossing. We horen er de hele tijd over, die praktijk van het onderhouden van meerdere romantische relaties met volledige instemming. Koel. Progressief. Ingewikkeld, zeker, maar luid.
Dan is er tolyamorie.
Je hebt er nog nooit van gehoord. Waarschijnlijk. Het is overal.
De term, bedacht door Dan Savage, combineert tolerantie en polyamorie. Het beschrijft een dynamiek waarin partners seksueel contact van buitenaf verdragen zonder er ooit in woorden mee in te stemmen. Geen discussie. Geen toestemming. Gewoon uithoudingsvermogen.
Ze zijn bereid een bepaald deel ervan te verdragen… kortom, ze zijn tolyamoreus.
Het is geen polyamorie. Poly vereist overeenstemming. Tolyamory vereist blindheid. Een of beide partners negeert de zaken omdat het huwelijk nog steeds zijn goede kanten heeft. Het bedrog is aanvaardbaar vergeleken met het alternatief.
Marie Thouin, een auteur die onderzoek doet naar compersion, noemt het een manier om een sociaal monogame titel te behouden terwijl de inhoud rot. Of bestaat gewoon.
Het gebeurt. De hele tijd. Denk aan Hillary en Bill Clinton. Het bedrog is gebeurd. Het was bekend. Ze bleven. Niet poly. Gewoon tolerant.
Savage wijst ook op fictieve voorbeelden, zoals Cameron en Daphne in White Lotus. In het echte leven is het script zelden zo duidelijk, maar het patroon is grimmig. Leanne Yau, een docent op dit gebied, vermoedt dat tolyamorie de meest voorkomende vorm van niet-monogamie is die er bestaat.
Het voelt waar.
Het ontbreekt ons aan harde gegevens. Thouin vermoedt dat deze regelingen heel gebruikelijk zijn. Maar waarom zou je je druk maken over een naam voor iets waarvan iedereen beweert dat het niet gebeurt?
Differentiatie.
Dit woord weerhoudt ons ervan tolerantie te verwarren met onderhandelen. Het scheidt het passieve van het actieve.
Neem poly onder dwang of PUD. Dat is een overeenkomst, hoe lelijk die ook is. De ene persoon eist polyamorie. De ander zegt nee. De relatie overleeft alleen als ze doen alsof ze het met elkaar eens zijn. Er vindt een gesprek plaats. Er is sprake van geïnformeerde toestemming, hoe schoorvoetend ook.
Tolyamory kent zo’n scène niet. Het begint met terugwerkende kracht. Vaak door ontdekking. Of een ultimatum dat als een granaat wordt afgeleverd. Ik ga uit. Blijf thuis. Er is geen deal gesloten. Gewoon feiten geaccepteerd.
Dan is er nog don’t ask don’t tell of DADT. Hier weet het stel het. Ze hebben er waarschijnlijk vaag over gesproken. Jij gaat jouw kant op, ik ga de mijne, kijk alleen niet naar elkaars telefoons. Het is een systeem. Flauw, maar een systeem.
Jij zegt dat DADT en tolyamoration door elkaar zullen lopen. Misschien wel. Maar DADT impliceert vaak een soort gelijkheid. Beiden kunnen verdwalen, op voorwaarde dat het verborgen blijft. Tolyamorie? Dat neigt meestal naar één kant. Men blijft puur. De ander gaat uit.
Het is een hiërarchie van verlangen en angst.
Waarom tolereren we het?
Cultuur speelt hier de baslijn. Op sommige plaatsen is levenslange monogamie een grap die we aan kinderen vertellen. Buitenechtelijke seks wordt verwacht, maar discreet. Je redt je gezicht door te negeren wat je ziet.
Samenlevingen met een zwakke gendergelijkheid hanteren dubbele normen. Vrouwen worden verondersteld de indiscreties van hun man te verdragen terwijl ze op hun plek blijven. Het is een oud script.
Geld helpt ook. Of het ontbreken daarvan.
Als weggaan armoede betekent, wordt tolerantie een strategie. Jij blijft. Jij negeert. Jij overleeft.
Thouin merkt op dat naarmate de genderkloof kleiner wordt, de ontrouwkloof ook kleiner wordt. Nu kan iedereen afdwalen. Iedereen kan de bedrieger of de getolereerde echtgenoot zijn. Gelijkheid lost het niet op. Het democratiseert alleen maar het disfunctioneren.
Specifiek in de VS is monogamie het gouden kalf. Niet-monogamie is zonde. Alleenstaand zijn is medelijden.
Dus mensen doen alsof. Yau suggereert dat de interne monoloog als verdediging klinkt. Als ik toegeef dat hij vals speelt, ben ik medeplichtig. Als ik het negeer, blijf ik onschuldig. Ik behoud mijn morele status. Het huwelijk ziet er voor de buren intact uit.
Het is behoud van uiterlijk.
We zijn meer bang voor onze eigen verlangens dan voor de leugen. Tolyamory bewijst hoeveel we het gesprek haten. Hoe bang zijn we om de waarheid te spreken.
Stilte is gemakkelijker dan onderhandelen. Zelfs als de stilte je hart breekt.
Kennen wij elkaar echt?
Waarschijnlijk niet.
Maar de titel blijft. Echtgenoot. Vrouw. Partners.
Het is genoeg.
