Ellen Stewart heeft bijna vijftien jaar lang vanuit haar huis in New Jersey een levenscoachbedrijf gerund, genaamd Pushy Broad. Ze is deels cheerleader, deels drilsergeant. Ze zegt tegen mensen dat ze moeten stoppen met zeuren en beginnen met doen.
Toen, tien jaar geleden, besloten haar eigen hersenen een aanval uit te voeren.
Stewart, die toen 65 was, botste tegen een muur. Haar gedragsmatige gezondheidstraining? Nutteloos tegen de duisternis die ze voelde. Ze had een professional nodig. In het bijzonder iemand met klinische kwalificaties die haar een uur lang kan horen ademen en haar vertellen hoe ze dit kan repareren zonder de bagage van de gezinsdynamiek.
“Ik had iemand nodig die mijn onzin zou horen”, zegt ze. ‘En geef mij advies dat echt heeft geholpen.’
In die kamer verstopte ze zich niet langer voor leeftijdsdiscriminatie. Vanuit de angst voor de sterfelijkheid. Van de manier waarop de maatschappij oudere vrouwen als meubelstukken behandelt: aanwezig, maar genegeerd. De therapie gaf haar een uitlaatklep voor de woede, de stress en het verdriet. En eerlijk? Dat is wat we allemaal missen.
Als je een Millennial- of Gen Z-lezer bent, denk je misschien dat Stewart een eenhoorn is. Een Boomer-uitbijter die op de een of andere manier het stigma omzeilde dat oudere mensen vertelt dat ze het ‘op moeten zuigen’.
Fout.
Vrouwen van in de vijftig, zes en ouder stromen massaal naar therapeuten. En volgens experts zijn deze jaren niet alleen een haalbare tijd om te beginnen; ze zijn vaak ook de krachtigste.
Зміст
De wetenschap van laat beginnen
“Midlife is vaak het eerste moment waarop vrouwen zowel de dringende behoefte en de toestemming voelen om naar binnen te kijken”, zegt dr. Jenna Park, een gediplomeerde huwelijks- en gezinstherapeut in Seattle. Ze ziet het voortdurend. Na tientallen jaren in de behoeften van anderen te hebben voorzien, hebben vrouwen eindelijk de ruimte om hun eigen inventaris te controleren.
Is groei mogelijk op latere leeftijd?
Absoluut. De hersenen blijven plastisch.
“Neuroplasticiteit stopt niet bij 50 jaar”, legt Dr. Park uit. We kunnen opnieuw bekabelen. Wij kunnen reorganiseren. Het is net als het leren van een nieuwe taal. Je moet oefenen. Je moet je ongemakkelijk voelen. Groei vindt plaats wanneer je de wrijving van nieuwe emotionele gewoonten doorbreekt.
Karen Elliott, een klinisch maatschappelijk werker die gespecialiseerd is in ouderen, heeft een 90-jarige cliënt. Deze vrouw begon vorig jaar, op 89-jarige leeftijd, voor het eerst met therapie.
“Het is ongelooflijk”, zegt Elliott. “Deze vrouwen gaan dieper dan mensen van in de twintig of dertig ooit doen.”
Waarom? Omdat ze gegevens hebben. Ze hebben ervaring. Ze hebben wijsheid.
“Ze stellen grote vragen”, zegt Elliott. “Wie ben ik? Hoe wil ik dat dit laatste hoofdstuk eruit ziet? Ze zijn klaar om het werk te doen.”
De lege nestval
De therapie piekt meestal tijdens transities. Scheiding. Dood. Baanverlies. Maar voor vrouwen boven de 50 raakten de transities een specifieke snaar: identiteit.
Neem het klassieke lege nesterscenario. Een vrouw besteedt de helft van haar leven aan het opvoeden van kinderen. Dan vertrekken ze. Plotseling is de rol die ze sinds haar twintigste vervulde verdwenen.
“Wie ben ik behalve mama?”
Het is een angstaanjagende vraag. Vooral voor degenen die hun carrière hebben verlaten om zorgverlener te worden.
“Het moederschap is heilig”, merkt Elliott op. “Maar je kunt jezelf verliezen in de rol.”
Voeg daar een ongelukkig huwelijk aan toe – iets dat voorheen werd gemaskeerd door de chaos van het ouderschap – en de zaken worden rommelig. Dr. Park ziet dit vaak. Paren beseffen dat ze elkaar niet meer kennen. Niet sinds de kinderen weg zijn. Niet sinds ze wekenlang daadwerkelijk in dezelfde kleine ruimte hebben moeten doorbrengen.
“Laten we het hebben over waarom dat niet goed voelt”, stelt Dr. Park voor. ‘Laten we uitzoeken hoe we dit kunnen oplossen voordat het te laat is.’
Dan is er pensioen. Voor velen was werk hun identiteit. Nu? Niets.
Elliott werkt samen met klanten om hun kernwaarden bloot te leggen. Vaak is dit de eerste keer dat ze ooit hebben moeten definiëren wie ze zijn zonder functietitel. Eén cliënt voelde zich hopeloos over de toestand van de wereld. Te huisgebonden om te protesteren. Te oud om een non-profitorganisatie te starten. Elliott vond een vrijwilligersrol voor haar die ze vanaf haar keukentafel kon vervullen.
Plotseling had de vrouw weer een doel. Ze had een stem.
De hormonale olifant in de kamer
Laten we het hebben over de zweterige, prikkelbare olifant in de kamer: de menopauze.
De perimenopauze kan halverwege de jaren dertig beginnen. Gemiddeld duurt het 4 tot 10 jaar. We concentreren ons op de opvliegers. De gewichtstoename. We negeren de mentale tol.
Hormonen (oestrogeen, progesteron, testosteron) veranderen niet alleen je lichaam. Ze verpesten je humeur. Ze wakkeren de angst aan. Ze veroorzaken slapeloosheid. En als je niet slaapt, ontstaat er hersenmist.
“Het is moeilijk om alleen de menopauze te isoleren”, zegt Tamara De Angelis, een door de menopauze gecertificeerde therapeut. “Het kruist met alles. Echtscheiding. Kinderen die weggaan. Carrièrewisselingen.”
Patiënten lopen boos haar kantoor binnen. Prikkelbaar. Gedaan met doen alsof het je uitmaakt wat andere mensen denken.
‘Ik voel me gewoon niet mezelf’, zeggen ze.
De Angelis weet dat het niet slechts de menopauze is. Het is het gebrek aan slaap. De hersenmist. Het kruispunt van fysieke symptomen en levensstress. Ze helpt cliënten symptomen op te sporen. Ze geeft ze scripts die ze naar hun artsen kunnen brengen.
Want laten we eerlijk zijn: medische gaslighting bestaat nog steeds.
De Angelis herinnert zich een vrouw die haar derde dokter zag. Iedereen verwierp haar symptomen. Eén arts vertelde haar dat ze ‘niet geloofden in testosteron’ als factor.
“We moesten een vriendelijk gesprek voeren over wetenschap”, zegt De Angelis. ‘Omdat die dokter ongelijk had.’
Therapie biedt een buffer tegen dat isolement. En tegen het onvermogen van het medische systeem om te luisteren.
Je match vinden
Hoe vind je eigenlijk een therapeut?
Het is net als daten. Slecht advies van internet terzijde.
“Trouw niet met de eerste persoon met wie je uitgaat”, adviseert De Angelis. Veel therapeuten bieden gratis introductiegesprekken van 15 minuten aan. Neem ze. Doe ze vanaf je bank in je pyjama. Kijk of je vibreert.
Waar te kijken?
- Psychologie vandaag : de favoriete database. Filter op locatie, geslacht, specialiteit.
- Centrum voor geestelijke gezondheid en ouder worden : gespecialiseerde hulpmiddelen.
- American Psychological Association : voor geverifieerde professionals.
- Uw huisarts : een eenvoudige verwijzing kan de ruis wegnemen.
Het gaat niet om defect zijn. Het gaat over mens zijn.
“We moeten contact opnemen”, zegt Lexy Lovell, een maatschappelijk werker in New York. “Het leven is geen soloreis. Stoppen met verwerken? Dat is geen luxe. Het is onderhoud.”
Voor vrouwen boven de 50 kan dat onderhoud misschien wel de rest van hun leven redden. Of help ze in ieder geval te stoppen met het haten van hun echtgenoten, hun baan en de manier waarop ze in de spiegel kijken.
Het is nog niet te laat.
